Kooperatifçilik İlkeleri
Uluslararası Kooperatifler Birliği'nin (ICA)
kuruluşunun 100.yılında (1995)
Manchester kentinde yapılan Genel Kurul Toplantısında gözden
geçirilerek kabul edilen KOOPERATİFÇİLİK İLKELERİ;
Kooperatif ilkeleri, kooperatiflerin kendi değerlerini
uygulamaya koyarken esas aldıkları kurallardır. Bunlar:
1. Gönüllü ve herkese açık üyelik:
Kooperatifler, cinsel, sosyal, ırksal, siyasal ve dinsel
ayırımcılık olmaksızın, hizmetlerinden yararlanabilecek ve
üyeliğin sorumluluklarını kabule razı olan herkese açık gönüllü
kuruluşlardır.
2. Üyeler tarafından gerçekleştirilen demokratik
denetim:
Kooperatifler, siyasa oluşturma ve karar alma süreçlerine
katılan üyelerince denetlenen demokratik kuruluşlardır. Seçilmiş
temsilci olarak hizmet eden erkekler ve kadınlar üyelere karşı
sorumludur. Birim kooperatif kuruluşlarında üyeler eşit oy
hakkına sahiptir (her üyeye bir oy hakkı). Diğer düzeydeki
kooperatif kuruluşlarında ise oy hakkı demokratik bir yaklaşımla
düzenlenir.
3. Üyelerin ekonomik katılımı:
Üyeler, kooperatiflerinin sermayesine adil bir şekilde katkıda
bulunur ve bunu demokratik olarak yönetirler. Bu sermayenin en
azından bir kısmı genellikle kooperatifin ortak mülkiyetidir.
Çoğunlukla üyeler, üyeliğin bir koşulu olarak taahhüt edildiği
üzere (var ise) sermaye üzerinden kısıtlı miktarda gelir elde
ederler. Üyeler gelir fazlasını, muhtemelen "en azından bir
kısmı taksim olunamaz kaynaklar" oluşturma yoluyla
kooperatiflerini geliştirme, kooperatifle yapmış oldukları
işlemlerle orantılı olarak üyelerine kar sağlama ve üyelerce
onaylanan diğer faaliyetlere destek olma gibi amaçların biri ya
da tamamı için ayırırlar.
4. Özerklik ve bağımsızlık:
Kooperatifler özerk, kendi kendine yeten ve üyelerince yönetilen
kuruluşlardır. Kooperatifler, hükümetler dahil olmak üzere diğer
kuruluşlarla bir anlaşmaya girmeleri ya da dış kaynaklar yoluyla
sermayelerini artırmaları durumunda, bunu kooperatiflerin
özerkliğini sürdürecek ve üyelerinin demokratik yönetimini
koruyacak şekilde
gerçekleştirirler.
5. Eğitim, öğrenim ve bilgilendirme:
Kooperatifler, üyelerine, seçilmiş temsilcilerine,
yöneticilerine ve çalışanlarına kooperatiflerinin gelişimine
etkin bir şekilde katkıda bulunabilmeleri için eğitim ve öğretim
imkanı sağlar. Kooperatifler genel kamuoyunu — özellikle de
gençleri ve kamuoyunu oluşturanları — işbirliğinin şekli ve
yararlan konusunda bilgilendirirler.
6. Kooperatifler arasında işbirliği:
Kooperatifler, yerel, ulusal, bölgesel ve uluslararası
oluşumlarla birlikte çalışarak üyelerine daha etkin bir şekilde
hizmet eder ve kooperatifçilik hareketini güçlendirir.
7. Topluma karşı sorumlu olma:
Kooperatifler, üyelerince onaylanan politikalar aracılığıyla
toplumlarının sürdürülebilir kalkınması için çalışırlar.